AZ Alkmaar: rozgrywki – Eredivisie i europejskie puchary

AZ Alkmaar to jeden z najbardziej fascynujących klubów w historii holenderskiej piłki. Zespół z niewielkiego miasta ser i mleka zdołał dwukrotnie przełamać hegemonię „Wielkiej Trójki” – Ajaksu, PSV i Feyenoordu – zdobywając mistrzostwo Eredivisie w sezonach 1980-81 i 2008-09. To osiągnięcie stawia AZ w wyjątkowej pozycji, szczególnie że między tymi triumfami minęło aż 28 lat, a klub przeszedł przez dramatyczne wzloty i upadki, włącznie ze spadkiem do drugiej ligi. W europejskich pucharach AZ zapisał się w historii finałem Pucharu UEFA z 1981 roku oraz rekordową serią 32 meczów bez porażki u siebie.

AZ Alkmaar: rozgrywki i mecze w sezonie

Aktualny sezon AZ Alkmaar obejmuje występy zarówno w rozgrywkach krajowych, jak i europejskich. Klub regularnie walczy o czołowe lokaty w Eredivisie, co gwarantuje udział w pucharach kontynentalnych. Pełną listę meczów AZ z bieżącego sezonu we wszystkich rozgrywkach znajdziesz w zestawieniu poniżej.

Powstanie klubu i pierwsze lata

AZ Alkmaar powstał 10 maja 1967 roku z fuzji Alkmaar ’54 i FC Zaanstreek. Połączenia dokonali bracia Cees i Klaas Molenaar, byli piłkarze i trenerzy KFC, właściciele rozwijającej się sieci sklepów z elektroniką. Ich ambicją było stworzenie potężnej drużyny piłkarskiej w regionie Zaanstreek.

Poprzez zatrudnianie drogich zagranicznych zawodników nowy klub szybko nabył ogromne długi. W 1972 roku bracia Molenaar musieli uratować zespół finansowo i zainwestowali znaczne środki, dzięki czemu AZ ’67 odnosił sukcesy pod koniec lat 70. i na początku 80., regularnie grając w europejskich pucharach od 1977 do 1982 oraz zdobywając trzy Puchary Holandii w tym okresie.

Złota era: lata 1977-1982

Koniec lat 70. i początek 80. to najlepszy okres w historii klubu. AZ był pierwszym menedżerem zespołu pod kierownictwem Georga Keßlera w latach 1978-82, a w składzie grały legendy klubu.

Kees Kist pozostaje najlepszym strzelcem klubu z 212 golami i pierwszym Holendrem, który zdobył Złoty But Europy w 1979 roku, strzelając 34 bramki w sezonie. To osiągnięcie do dziś przyprawia o dreszcze kibiców z Alkmaar. Inni kluczowi zawodnicy tego okresu to Jan Peters (120 meczów, 30 goli z pomocy), Hugo Hovenkamp (239 meczów w obronie, 31 występów w reprezentacji Holandii) oraz duński napastnik Kristen Nygaard (104 gole w 363 meczach między 1972 a 1982).

34 gole Keesa Kista w sezonie 1978-79 przyniosły mu Złoty But – pierwszy raz w historii dla holenderskiego piłkarza

Sezon 1980-81: historyczny triumf

AZ zdobył mistrzostwo Eredivisie w sezonie 1980-81, co było pierwszym tytułem w historii klubu. W tym samym sezonie zespół wygrał również Puchar Holandii i dotarł do finału Pucharu UEFA. AZ miał zaszczyt być jedynym zespołem poza holenderską „Wielką Trójką” – PSV, Ajaksem i Feyenoordem – który zdobył mistrzostwo kraju w 44-letnim okresie między 1965 a 2009 rokiem.

Podróż w Pucharze UEFA zakończyła się porażką 4-5 w dwumeczu finałowym z Ipswich Town, przy czym ta porażka nastąpiła zaledwie trzy dni po świętowaniu pierwszego mistrzostwa ligi. Mimo przegranej, sam fakt dotarcia do finału europejskich rozgrywek pozostaje największym osiągnięciem AZ na arenie międzynarodowej.

Europejskie przygody AZ

AZ rozegrał swój pierwszy oficjalny mecz w europejskich rozgrywkach 14 września 1977 roku – był to pojedynek pierwszej rundy Pucharu UEFA przeciwko FA Red Boys Differdange z Luksemburga, który zakończył się miażdżącym zwycięstwem gospodarzy 11-1. To zwycięstwo pozostaje największym triumfem AZ w rozgrywkach europejskich i największym zwycięstwem w jakimkolwiek oficjalnym meczu klubu.

Z bogatym europejskim doświadczeniem AZ zajmuje czwarte miejsce wśród holenderskich klubów, za Ajaksem, PSV i Feyenoordem. Historycznie AZ zakwalifikował się do europejskich pucharów 22 razy.

Niezwyciężona twierdza Alkmaarderhout

Alkmaarderhout, stary stadion AZ, był miejscem, gdzie zespół nigdy nie przegrał meczu europejskiego. Ta niezwykła seria zakończyła się w sezonie 2007-08: po tym jak AZ przegrał mecz fazy grupowej z Evertonem (2-3) w Pucharze UEFA, seria 32 meczów bez porażki u siebie w europejskich rozgrywkach – trwająca od 1977 do 2007 roku – dobiegła końca.

32 mecze bez porażki u siebie w europejskich pucharach (1977-2007) – rekord, który trwał trzy dekady

Starcia z europejskimi gigantami

AZ mierzył się z międzynarodowo znanymi klubami takimi jak Barcelona, Liverpool, Inter Mediolan, Benfica i Manchester United. Pierwsze starcie z Barceloną w sezonie 1977-78 było dramatyczne – w drugiej rundzie Pucharu UEFA AZ zmierzył się z zespołem Johana Cruyffa i Johana Neeskensa. Pierwszy mecz u siebie zakończył się remisem 1-1, taki sam wynik padł na Camp Nou. Nawet po dogrywce rezultat się nie zmienił, co wymusiło rzuty karne. Barcelona wykonała wszystkie pięć, podczas gdy AZ zawiódł, gdy Kristen Nygaard spudłował trzeci rzut karny, co dało porażkę 4-5.

W sezonie 2006-07 AZ kontynuował imponującą formę, pokonując Sevillę na wyjeździe w fazie grupowej i awansując przez rundy pucharowe przeciwko Fenerbahçe i Newcastle United. Werder Brema zatrzymał ich jednak w ćwierćfinale po porażce 1-4 na Weserstadion po dublecie Miroslava Klose.

Upadek i relegacja

Po śmierci współwłaściciela Ceesa Molenaara w 1979 roku, sytuacja AZ pogorszyła się po tym, jak jego brat Klaas opuścił klub w 1985 roku. Po kilku przeciętnych sezonach AZ spadł z Eredivisie w 1988 roku, kończąc sezon z 28 punktami po 34 meczach. Ta degradacja była znacząca, ponieważ nastąpiła zaledwie siedem lat po historycznym dublu krajowym klubu i oznaczała koniec pierwszego okresu sukcesu AZ w holenderskiej piłce.

Po tym AZ spędził większość następnej dekady w drugiej lidze, walcząc o powrót do najwyższej klasy rozgrywkowej. Klub pogrążył się w kryzysie finansowym, a ambicje z lat 80. wydawały się odległą przeszłością.

Odrodzenie i powrót do Eredivisie

Zaangażowanie biznesmena Dirka Scheringi w połowie lat 90. oznaczało odrodzenie klubu, gdy AZ wrócił do Eredivisie, wygrywając tytuł Eerste Divisie w sezonie 1997-98. Powrót do elity nie był łatwy – klub musiał odbudować zarówno struktury organizacyjne, jak i sportowe.

Klub osiągał kolejne miejsca w środku tabeli do sezonu 2004-05, gdy zajął trzecie miejsce w Eredivisie – najwyższą pozycję od 23 lat. To był sygnał, że AZ wraca do walki o najwyższe cele.

Sezon 2006-07: rozczarowanie mimo świetnej gry

Wchodząc w ostatnią kolejkę sezonu 2006-07 Eredivisie, AZ prowadził PSV i Ajax różnicą bramek na szczycie tabeli, ale skończył na trzecim miejscu po porażce w ostatnim meczu z 16. w tabeli Excelsiorem, grając przez 80 minut w dziesiątkę. Dodatkowo AZ przegrał finał Pucharu Holandii z Ajaksem 7-8 po rzutach karnych, a także uległ Ajaksowi w dwumeczu play-off o udział w Lidze Mistrzów. Trudno o bardziej bolesne zakończenie sezonu.

Triumf Louisa van Gaala: mistrzostwo 2008-09

AZ miał słaby sezon 2007-08, odpadając w pierwszej rundzie Pucharu Holandii i fazie grupowej Pucharu UEFA, a także kończąc Eredivisie na rozczarowującym 11. miejscu. Pod koniec sezonu, w marcu 2008 roku, menedżer AZ Louis van Gaal początkowo złożył rezygnację, ale po protestach zawodników i dyrektorów wycofał swoją decyzję.

Sezon 2008-09 miał niepewny start po dwóch początkowych porażkach z NAC Breda i ADO Den Haag. Jednak zaczynając od zwycięstwa 1-0 nad obrońcami tytułu PSV, AZ nie przegrał meczu w kolejnych 28 spotkaniach, włącznie z serią 11 meczów z rzędu, w których AZ nie stracił gola.

Trzy tygodnie przed końcem sezonu AZ został mistrzem Eredivisie, wyprzedzając wygodnie najbliższych rywali Twente i Ajax. To było historyczne osiągnięcie dla klubu, ponieważ był to pierwszy sezon zdobycia tytułu od 28 lat i oznaczał również powrót do Ligi Mistrzów.

28 meczów bez porażki w sezonie 2008-09, w tym 11 z rzędu bez straconego gola – droga do drugiego mistrzostwa

AZ w erze nowoczesnej

Po triumfie Van Gaala, który odszedł do Bayernu Monachium, AZ pozostał stabilnym zespołem w Eredivisie. Od sezonu 2004-05 do 2008-09 AZ konsekwentnie plasował się w pierwszej trójce, wypierając borykający się wówczas z problemami Feyenoord i stając się niekwestionowaną częścią czołówki Eredivisie.

Klub kontynuował rozwój infrastruktury. AZ rozgrywa swoje mecze domowe na AFAS Stadion, zlokalizowanym w południowej części miasta Alkmaar. Stadion, który jest własnością klubu, został otwarty w 2006 roku i zastąpił stary obiekt Alkmaarderhout. Stadion obecnie ma pojemność 17 023 miejsc.

Sezon 2019-20: pandemia przerywa marzenia

W drugiej połowie sezonu 2019-20 zespół wspiął się na drugie miejsce, remisując punktami z pierwszym Ajaksem Amsterdam, ale ustępując różnicą bramek. Jednak w marcu 2020 roku liga zakończyła się wcześniej z powodu COVID-19, co niestety pozbawiło ich szansy na zdobycie mistrzostwa w sytuacji, gdy mieli tyle samo punktów co Ajax. To był kolejny bolesny moment w historii klubu – tak blisko, a jednak tak daleko.

Trofea i osiągnięcia

AZ Alkmaar może pochwalić się imponującą kolekcją trofeów, szczególnie jak na klub spoza „Wielkiej Trójki” holenderskiej piłki.

Pozycja w holenderskiej hierarchii

AZ Alkmaar zajmuje szczególne miejsce w holenderskiej piłce. Choć nie należy do tradycyjnej „Wielkiej Trójki”, dwukrotnie udowodnił, że potrafi przełamać ich dominację. Klub z niewielkiego miasta o populacji około 100 tysięcy mieszkańców, znanego głównie z produkcji sera, zdołał zbudować drużynę zdolną rywalizować z gigantami z Amsterdamu, Eindhoven i Rotterdamu.

AZ stał się wzorem dla innych średnich klubów w Europie – pokazał, że przy odpowiednim zarządzaniu, inwestycjach w infrastrukturę i mądrej polityce transferowej można osiągnąć sukces nawet bez budżetów największych zespołów. Historia tego klubu to opowieść o ambicji, upadku, odbudowie i triumfie – wszystko w ciągu niespełna 60 lat istnienia.