Reprezentacja Izraela w piłce nożnej mężczyzn

Reprezentacja Izraela w piłce nożnej to jedyna kadra narodowa na świecie, która rywalizowała w trzech różnych konfederacjach piłkarskich. Od triumfu w Azji, przez występ na mistrzostwach świata w Meksyku, aż po współczesne zmagania w europejskich eliminacjach – izraelscy piłkarze wielokrotnie byli o krok od wielkiego przełomu. Historia tej drużyny to opowieść o politycznych zawirowaniach, które na zawsze zmieniły jej piłkarskie losy, ale też o zawodnikach, którzy udowodnili, że potrafią konkurować z najlepszymi na świecie. Największy sukces? Mundial 1970 i jedyne wielkie trofeum – Puchar Azji z 1964 roku.

Reprezentacja Izraela w piłce nożnej – skład na obecny sezon

Kadra narodowa Izraela w obecnym cyklu rozgrywkowym łączy zawodników występujących w europejskich ligach z piłkarzami grającymi w izraelskiej Ligat ha’Al. Kompletne zestawienie powołanych zawodników z aktualnymi numerami i pozycjami znajdziesz w tabeli poniżej.

Unikalna podróż przez trzy konfederacje

Reprezentacja Izraela w piłce nożnej od 1929 roku jest członkiem FIFA, do 1974 roku należała do AFC, później do OFC, a w 1994 roku została przyjęta do UEFA. To niezwykła podróż wynikająca z przyczyn politycznych, która nie ma precedensu w historii międzynarodowej piłki nożnej.

W 1974 roku Izrael został wykluczony ze struktur Azjatyckiej Federacji Piłkarskiej – propozycję Kuwejtu w tej sprawie poparło 17 państw, a 13 było przeciwnych, ponieważ kraje arabskie nie chciały grać z Izraelem. To zmusiło izraelską federację do szukania nowego domu piłkarskiego. Po wykluczeniu z AFC Izrael przez dwie dekady rywalizował w konfederacji oceanicznej OFC.

Eliminacje do Mistrzostw Świata 1990 roku rozpoczęli w grupie Oceanii, w fazie grupowej wyeliminowali Nową Zelandię i Australię. W fazie play-off odpadli z reprezentacją Kolumbii, po jedynej straconej bramce w wyjazdowym spotkaniu. To była bolesna porażka – jeden gol dzielił Izrael od powrotu na mundial.

Przejście do UEFA w 1994 roku oznaczało znacznie trudniejszą konkurencję, ale też regularną możliwość mierzenia się z europejską czołówką. Od tego momentu reprezentacja Izraela gra w europejskich eliminacjach, mimo że geograficznie kraj leży w Azji.

Złota era – lata 60. i 70.

Największe sukcesy reprezentacja odnosiła w latach 60. i na początku 70., a od 1956 do 1968 roku czterokrotnie stawała na podium w Pucharze Azji. To był okres dominacji izraelskiej piłki w regionie, kiedy kadra regularnie rywalizowała o najważniejsze trofea azjatyckie.

Puchar Azji 1964 – jedyne wielkie trofeum

Szczytowym osiągnięciem było zdobycie głównego trofeum w 1964 roku, kiedy Izrael był gospodarzem turnieju. Sukces w Pucharze Azji 1964 pozostaje jedynym wielkim trofeum w historii reprezentacji. Triumf na własnej ziemi dał izraelskim piłkarzom ogromną pewność siebie i pokazał, że potrafią wygrywać prestiżowe turnieje.

Ponadto dwa razy przegrywała w finale z Koreą Południową, co pokazuje dominację tej drużyny w azjatyckiej piłce tamtych lat. Trzy finały Pucharu Azji w ciągu dwunastu lat to imponujący wynik, który potwierdza pozycję Izraela jako jednej z najsilniejszych drużyn w regionie.

Igrzyska Olimpijskie – dwukrotny uczestnik

W 1968 roku piłkarze Izraela po raz pierwszy zagrali na Igrzyskach Olimpijskich, a w swojej grupie wyszli z drugiego miejsca, pokonując Ghanę oraz Salwador. To potwierdziło rosnącą pozycję izraelskiej piłki na arenie międzynarodowej.

W 1976 roku kolejny raz udało się im awansować do Igrzysk Olimpijskich. Wszystkie trzy mecze w grupie zakończyły się remisem, po wyjściu z grupy ulegli Brazylii 1-4. Choć porażka z późniejszym finalistą była bolesna, sam awans z grupy był sukcesem.

Mundial 1970 w Meksyku – szczyt możliwości

Mundial 1970 pozostaje do dziś największym osiągnięciem reprezentacji Izraela na arenie międzynarodowej. To był pierwszy i jak dotąd jedyny występ izraelskiej kadry na mistrzostwach świata – moment, który na zawsze zapisał się w historii piłki nożnej tego kraju.

Jedyna azjatycka reprezentacja na meksykańskiej imprezie zanotowała porażkę z Urugwajem, ówczesnym zdobywcą Copa America oraz zremisowali ze Szwedami i mistrzami Europy Włochami. Te dwa remisy pokazały, że Izrael potrafił konkurować z najlepszymi, choć awans z grupy pozostał poza zasięgiem.

Był to pierwszy i jedyny do tej pory start reprezentantów Izraela w mistrzostwach świata.

Po pozytywnym doświadczeniu z Mundialu w Meksyku, europejskie kluby zaczęły się interesować izraelskimi reprezentantami. Trzech piłkarzy kilka lat później przeniosło się do europejskich klubów. Mundial otworzył drzwi do kariery w Europie dla całego pokolenia izraelskich piłkarzy.

Legendy izraelskiej piłki

Mordechai Spiegler – król strzelców

Mordechai Spiegler jest najlepszym strzelcem w historii reprezentacji Izraela, który zdobył 33 bramki w 83 meczach między 1963 a 1977 rokiem. Ten rekord strzelecki przetrwał dziesięciolecia i do dziś pozostaje niezrównany. Został wybrany izraelskim piłkarzem roku rekordowe cztery razy, w latach 1967/68, 1968/69, 1969/70 i 1970/71.

Najbardziej znanym przypadkiem jest gwiazda tego okresu Mordechaj Szpiegler, który w 1972 roku przeniósł się do Paris FC i w pierwszej lidze francuskiej regularnie zdobywał bramki. Był pierwszym izraelskim piłkarzem, który odniósł sukces w topowej europejskiej lidze.

Avi Cohen – jedyny triumfator Ligi Mistrzów

Kilka lat później najbardziej utytułowanym w rozgrywkach Europejskich był obrońca Avi Cohen, występował w Liverpoolu i zdobył z tym klubem Mistrzostwo Anglii i Puchar Ligi Mistrzów. Jest do tej pory jedynym Izraelskim piłkarzem z tytułem najwyższych europejskich rozgrywek.

Cohen zapisał się w historii jako pierwszy izraelski piłkarz, który triumfował w najważniejszych rozgrywkach klubowych na świecie. Jego kariera w Liverpoolu w latach 80. otworzyła drogę kolejnym izraelskim zawodnikom do angielskiej piłki.

Giora Spiegel – ponad 100 meczów we Francji

Trzecim zawodnikiem był Giora Spiegel, który spisał się najlepiej w Europie, w 1973 dołączył do Strasbourga a później grał w Olimpique Lyon. W lidze francuskiej rozegrał ponad sto meczów. Jego długa i stabilna kariera we Francji pokazała, że izraelscy piłkarze potrafią zadomowić się w europejskich ligach.

Ronny Rosenthal i Eli Ohana – gwiazdy lat 80. i 90.

Najbardziej rozpoznawalny Izraelski piłkarz lat 80 i 90 Ronny Rosenthal występował także w Liverpoolu oraz w wielu innych europejskich klubach. Rosenthal był jednym z najbardziej znanych izraelskich piłkarzy swojego pokolenia, który zdobywał bramki w Premier League.

Kolejnym znanym przypadkiem był utalentowany ofensywny pomocnik Eli Ohana, odnosił sukcesy w KV Mechelen, a później reprezentował barwy portugalskiego klubu S.C Braga. Ohana pokazał wszechstronność izraelskich piłkarzy, którzy potrafili odnaleźć się w różnych ligach europejskich.

Eyal Berkovic – mistrz Premier League

Znanym zawodnikiem, który w roku 1996 został wypożyczony do angielskiego FC Southampton był Eyal Berkovic, który bardzo dobrze spisywał się w Premier League i na dłużej zagościł w tej lidze. Berkovic grał później również w West Ham United i Manchester City, stając się jednym z najbardziej rozpoznawalnych izraelskich piłkarzy w Anglii.

Eran Zahavi – współczesna gwiazda

Eran Zahavi został nazwany izraelskim piłkarzem roku dwukrotnie (2013 i 2014) i był najlepszym strzelcem izraelskiej Premier League przez trzy kolejne sezony, w 2013–14 (29 goli), 2014–15 (27 goli) i 2015–16 (35 goli – rekord wszech czasów ligi).

W grudniu 2014 roku Zahavi pobił rekord izraelskiej Premier League w strzelaniu w kolejnych meczach, zdobywając bramkę w 18. meczu z rzędu. To imponująca seria, która pokazuje jego niesamowitą skuteczność.

Zahavi kontynuował karierę w europejskich ligach, występując między innymi w PSV Eindhoven, gdzie regularnie strzelał bramki w Eredivisie. Jego kariera w Holandii potwierdziła, że izraelscy napastnicy wciąż potrafią zdobywać bramki na najwyższym poziomie.

Według stanu na 1 listopada 2021 roku Josi Benajun i Tal Ben Chajjim mają odpowiednio 101 i 95 występów reprezentacyjnych, a Eran Zahawi strzelił 33 bramki w barwach reprezentacji Izraela.

Prestiżowe zwycięstwa w erze UEFA

Choć reprezentacja Izraela nie zakwalifikowała się jeszcze na żaden wielki turniej od czasu przejścia do UEFA, zapisała kilka niezapomnianych zwycięstw nad europejską czołówką.

W eliminacjach do MŚ 1994 Izrael pokonał 3:2 Francję na Parc des Princes w Paryżu – jeden z najbardziej prestiżowych wyników w historii kadry. W dużej mierze z tego względu Francuzi nie zakwalifikowali się do Mistrzostw Świata. To zwycięstwo pokazało, że reprezentacja Izraela potrafi pokonać europejską czołówkę, choć ostatecznie sama nie zdołała awansować do USA.

Udanymi eliminacjami były kwalifikacje do Mistrzostw Europy 2000 roku, pamiętnym meczem wtedy było spotkanie z Austrią zwyciężone aż 5-0 i dzięki temu udało im się osiągnąć baraże. Choć ostatecznie Izrael nie awansował, to zwycięstwo 5:0 nad Austrią pozostaje jednym z najwyższych wygranych w historii kadry.

Blisko, ale jednak za daleko – nieudane kwalifikacje

Od przejścia do UEFA w 1994 roku reprezentacja Izraela wielokrotnie była o włos od awansu na wielkie turnieje, przegrywając kwalifikacje przez pojedyncze bramki czy różnicę goli. To historia bolesnych porażek, które pokazują, jak cienka jest granica między sukcesem a porażką.

Eliminacje mistrzostw świata w 2002 roku to niemal kopiuj wklej z poprzednich kwalifikacji – reprezentacja Izraela wywalczyła trzecią lokatę, a remis i gol Austriaka Andreasa Herzoga w 91. minucie spowodowały, że to Austria walczyła dalej o udział w MŚ. Kilkanaście lat później Herzog został selekcjonerem samego Izraela – piłkarski los lubi takie zwroty akcji.

Ten dramatyczny moment w 91. minucie to symbol izraelskiej drogi do wielkich turniejów – wielokrotnie byli o krok od sukcesu, ale zabrakło odrobiny szczęścia lub jednej bramki.

Współczesne wyzwania reprezentacji Izraela

Ze względu na sytuację polityczną, domowe mecze w ostatnich cyklach rozgrywkowych (2023–2024) nierzadko odbywały się na neutralnych terenach, głównie na stadionach na Węgrzech. To dodatkowe utrudnienie dla kadry, która nie może korzystać z atmosfery własnego boiska i wsparcia kibiców w kluczowych meczach eliminacyjnych.

Brak domowego boiska to ogromny problem – reprezentacja Izraela musi regularnie grać „u siebie” setki kilometrów od domu, co odbiera przewagę gospodarza i utrudnia budowanie więzi z kibicami. To wyzwanie, z którym nie mierzy się żadna inna europejska kadra.

Przynależność do europejskiej federacji UEFA od 1994 roku otworzyła drzwi do regularnej rywalizacji z najlepszymi drużynami Europy, co jest nieocenione dla rozwoju tej męskiej drużyny narodowej i jej piłkarzy. Mimo że konkurencja w UEFA jest znacznie trudniejsza niż w poprzednich konfederacjach, regularne starcia z europejską czołówką pozwalają izraelskim piłkarzom podnosić swój poziom.

System ligowy i rozwój piłki w Izraelu

Izraelska piłka ma długą tradycję sięgającą czasów brytyjskiego mandatu. Mistrzostwa Izraela w piłce nożnej rozgrywane są od 1931 roku. Obecnie rozgrywki odbywają się w wielopoziomowych ligach: Ligat ha’Al, Liga Leumit, Liga Alef oraz niższych klasach regionalnych.

W 1906 roku w Tel Awiwie powstał pierwszy izraelski klub piłkarski Maccabi Tel Awiw. To klub z najdłuższą tradycją, który do dziś pozostaje potęgą izraelskiej piłki. Liderem klasyfikacji jest Maccabi Tel Awiw, który zdobył 25 tytułów mistrzowskich.

Najwyższa liga – Ligat ha’Al – powstała w 1999 roku jako reforma mająca podnieść poziom rozgrywek. Od tego czasu izraelska ekstraklasa dostarcza zawodników do reprezentacji i jest trampoliną dla młodych talentów marzących o karierze w Europie.

Przyszłość reprezentacji Izraela w piłce nożnej

Reprezentacja Izraela stoi przed trudnym zadaniem – przełamać klątwę i po raz pierwszy od ponad pół wieku zakwalifikować się na wielki turniej. Od mundialu 1970 minęło ponad 50 lat, a kadra wciąż czeka na powrót na największą scenę.

Zalety obecnej sytuacji są oczywiste – regularna rywalizacja z najlepszymi drużynami Europy, coraz więcej zawodników grających w silnych ligach europejskich i stabilny system szkoleniowy w kraju. Doświadczenie zebrane w UEFA, mimo braku awansów, buduje fundament pod przyszłe sukcesy.

Historia pokazuje, że izraelscy piłkarze potrafią konkurować z najlepszymi – od remisów z Włochami i Szwecją na mundialu 1970, przez zwycięstwo nad Francją w Paryżu, po współczesne starcia z europejską czołówką. Teraz potrzebują konsekwencji, odrobiny szczęścia i wsparcia, by wreszcie przełamać barierę i zagrać na mistrzostwach Europy lub świata. Droga jest trudna, ale historia tej kadry uczy, że nic nie jest niemożliwe.