Warta Poznań: rozgrywki – powrót do piłkarskiej elity

Warta Poznań to klub z niezwykłą historią – założony w 1912 roku przez grupę młodych entuzjastów, którzy chcieli grać w piłkę po polsku, nie po niemiecku. Dwukrotny mistrz Polski (1929, 1947) przeszedł przez wszystko: od przedwojennej świetności, przez 43 lata tułaczki po niższych ligach, aż po powrót do Ekstraklasy w 2020 roku. To historia upadków i spektakularnych powrotów, która pokazuje, że w polskiej piłce nie ma nic pewnego.

Klub z Poznania grał w najwyższej klasie rozgrywkowej w latach 1927-1939, 1948-1950, 1993-1995 oraz 2020-2024. Każdy z tych okresów to osobna opowieść – czasem triumfalna, czasem bolesna. Warta to nie tylko liczby i statystyki, ale przede wszystkim ludzie, którzy przez dekady budowali legendę Zielonych.

Warta Poznań: rozgrywki w aktualnym sezonie

Po spadku z Ekstraklasy klub zmierza się z nowymi wyzwaniami na zapleczu najwyższej klasy rozgrywkowej. Kompletne zestawienie meczów Warty z tego sezonu we wszystkich rozgrywkach znajdziesz w tabeli poniżej – aktualne wyniki, składy i statystyki są na bieżąco aktualizowane.

Przedwojenna potęga – lata 1927-1939

Debiut Warty w najwyższej lidze nastąpił 3 kwietnia 1927 roku w meczu z Czarnymi Lwów. To był początek złotej ery poznańskiego klubu. W 1929 roku Warta zdobyła pierwsze mistrzostwo Polski, potwierdzając swoją pozycję jako jedna z czołowych drużyn w kraju. Zespół grał wtedy ofensywnie i efektownie – wystarczy spojrzeć na wynik 9:1 z ŁTS-G Łódź z 31 sierpnia 1930 roku czy 8:0 z Warszawianką z 29 kwietnia 1934 roku.

Lata 30. to czas dominacji Warty w Wielkopolsce i regularnych występów w czołówce krajowej tabeli. Klub pięciokrotnie zdobywał wicemistrzostwo Polski – w latach 1922, 1925, 1928, 1938 i 1946. Szczególnie zaciętą walkę stoczono w 1922 roku, kiedy Warta dotarła do finału mistrzostw. Pierwszy mecz z Pogonią Lwów w Poznaniu zakończył się remisem 1:1, a w rewanżu, mimo prowadzenia 2:0, poznaniacy ulegli 3:4. Decydująca bramka padła na dwie minuty przed końcem.

W 1932 roku Warta jako jedyny zespół pokonała dwukrotnie Cracovię, która na koniec sezonu została mistrzem Polski. Zwycięstwo w meczu wyjazdowym piłkarze okupili pobiciem przez kibiców krakowskich wraz z sędzią głównym.

W sezonie 1932 zespół zajął III miejsce z bilansem 13 zwycięstw, 1 remisu i 8 porażek. W fantastycznej formie był wtedy bramkarz Marian Fontowicz, który ratował drużynę w najtrudniejszych momentach. Przedwojenna historia Warty to także kontrowersje – na przełomie 1937 i 1938 roku klub wystąpił z żądaniem wprowadzenia paragrafu aryjskiego, co pozostaje ciemną kartą w dziejach klubu.

Najwyższe zwycięstwa i porażki przedwojennej ery

W 1939 roku, po zwycięstwie nad Ruchem Chorzów 5:2, Warta awansowała na 3. miejsce w tabeli, ale rozgrywek nie dokończono z powodu wybuchu II wojny światowej. Okupacja hitlerowska zmusiła klub do zawieszenia działalności. Niemcy zniszczyli wiele dokumentów i pamiątek klubowych, wielu zawodników rozproszyło się po świecie, część z nich już nie wróciła.

Powojenny triumf i drugi tytuł mistrzowski

Tuż po wojnie, 18 marca 1945 roku, zwołano pierwsze powojenne zebranie klubu i reaktywowano jego działalność. Odbudowa odbywała się dosłownie na zgliszczach – zginęło wielu doborowych sportowców i zasłużonych działaczy, zniszczona została skromna baza sportowa. Mimo to chęć sukcesów była ogromna.

Już w pierwszym powojennym sezonie (1946 rok) Warta zdobyła wicemistrzostwo, ulegając w finałowym meczu stołecznej Polonii. Mistrzowie w dwóch pierwszych sezonach po wojnie byli wyłaniani systemem pucharowym – ligę wznowiono dopiero w 1948 roku.

Rok później przyszedł największy sukces. W 1947 roku Warta po raz drugi w historii zdobyła mistrzostwo Polski, pokonując rywali w decydującym meczu. Zwycięstwo nad Wisłą Kraków 30 listopada 1947 roku przesądziło o mistrzostwie dla klubu z Poznania. Ten mecz kibice uznali później za najważniejszy w historii klubu.

Mistrzowska drużyna z 1947 roku

Autorami sukcesu byli następujący zawodnicy: Henryk Czapczyk, Piotr Danielak, Michał Dusik, Tomasz Dutkiewicz, Bolesław Gendera, Dionizy Gierak, Kazimierz Groński, Marian Jankowiak, Henryk Kaczmarek, Stanisław Kaźmierczak, Antoni Koźmiński, Feliks Krystkowiak, Kazimierz Lis, Mieczysław Mrowiec, Tadeusz Muszyński, Witold Podeszwa, Marian Skrzypniak, Zbigniew Szulc, Edmund Twórz, Bolesław Smólski, Tadeusz Weiss, Marian Witkowski i Witold Majcherek. Feliks Krystkowiak do dzisiaj ogląda mecze Warty, pozostając wierny klubowej legendzie.

Upadek i 43 lata tułaczki

Po mistrzostwie z 1947 roku dla Warty nadeszły gorsze czasy. W 1950 roku klub po raz pierwszy w historii opuścił ekstraklasę, a w 1952 roku spadł nawet z II ligi. Zła passa trwała blisko 40 lat – to jeden z najdłuższych okresów kryzysu w historii polskiej piłki klubowej.

Działacze próbowali różnych sposobów, by przełamać marazm. W Warcie pracowali szkoleniowcy z ogromnym doświadczeniem: Antoni Brzeżańczyk, Michał Matyas, Tadeusz Foryś. Zdarzały się awanse do II ligi (czasem w skutek reorganizacji), ale szybko następował powrót do trzecioligowej rzeczywistości.

W 1965 roku Warta omal nie awansowała do I ligi. W lidze terytorialnej zajęła 2. miejsce za Lechem Poznań po niefortunnej porażce w rewanżu i nie wykorzystała drugiej okazji w turnieju wicemistrzów grup.

Radość kibicom sprawiały niekiedy udane występy w Pucharze Polski lub wicemistrzostwo kraju zdobyte w 1975 roku przez zespół juniorów. Klub zmieniał nawet nazwy – w 1949 roku stał się Związkowcem Poznań, w 1951 Stalą Poznań, a dopiero w 1956 wrócił do nazwy Warta Poznań.

Powrót do I ligi po 43 latach

W 1991 roku Warta prowadzona przez trenera Andrzeja Żurawskiego powróciła do II ligi. Jesień w wykonaniu beniaminka była kiepska, ale w zimowej przerwie nastąpiła mobilizacja – udało się pozyskać sponsorów, a trenerem został Wojciech Wąsikiewicz.

W 1993 roku nastąpił historyczny awans do I ligi po 43 latach grania w niższych ligach. Warta wygrała zachodnią grupę II ligi w sezonie 1992/93 i po raz pierwszy od 1950 roku zagrała na najwyższym szczeblu. Decydujący mecz wygrała 5:2, co wywołało eksplozję radości wśród kibiców.

Sezon 1993/94 w Ekstraklasie Warta zakończyła na 14. miejscu, z 8 punktami przewagi nad strefą spadkową. To był przyzwoity wynik jak na beniaminka. Sezon 1994/95 był historyczny z innego powodu – jako jedyny w historii polskiej piłki zgromadził trzy kluby z Poznania w najwyższej lidze: Wartę, Lecha i Olimpię.

Niestety, Warta cierpiała z powodu narastających długów i zakończyła sezon na ostatnim miejscu, spadając z Ekstraklasy. Nie dość, że nie zdołała do niej powrócić, to po roku gry na zapleczu pierwszego frontu spadła do III ligi. Kolejne lata to kontynuacja finansowych problemów i sportowej niestabilności.

Droga przez niższe ligi i awans w 2007 roku

W sezonie 2006/07 zespół zajął drugie miejsce w rozgrywkach II grupy III ligi i zagrał w barażach o II ligę z Unią Janikowo. Po osiągnięciu wyników 1:1 w Poznaniu i 2:2 w Janikowie, dzięki korzystniejszemu wynikowi na wyjeździe, awans wywalczyła Warta. To był pierwszy krok w odbudowie klubu.

Od sezonu 2010/11 Warta zaczęła rozgrywać domowe mecze na Stadionie Miejskim. Frekwencja na pierwszym meczu wyniosła około 20 tysięcy widzów, co pokazało, że kibice wciąż wierzą w klub. 20 stycznia 2011 roku nowym prezesem sekcji piłki nożnej została Izabella Łukomska-Pyżalska, która rozpoczęła tzw. „Zieloną Rewolucję”.

Spłacono zadłużenia wobec zawodników, wyremontowano szatnie, a na stanowisku trenera ponownie zatrudniono Bogusława Baniaka. Warta wzmocniona nowymi graczami, m.in. Krzysztofem Gajtkowskim, Andrzejem Bledzewskim i Zbigniewem Zakrzewskim, przeszła przez rundę wiosenną jak burza. Podczas meczów w Poznaniu dopingowało ją zwykle kilkanaście tysięcy kibiców, których przyciągnęły bezpłatne bilety.

Trudne lata 2017-2019

Po kilku latach błąkania się po niższych ligach w sezonie 2017/18 Warcie udało się ponownie awansować z III miejsca do I ligi. Runda jesienna sezonu 2018/19 zaczęła się jednak fatalnie z powodu kłopotów finansowych i strajku piłkarzy. 30 sierpnia 2018 roku Izabella Łukomska-Pyżalska podała się do dymisji.

Spółka akcyjna stała się własnością Bartłomieja Farjaszewskiego, który spłacił długi klubu. Po sezonie 2018/19, w którym Warta zajęła 13. miejsce w I lidze, trener Petr Němec został zwolniony, a w jego miejsce zatrudniono Piotra Tworka.

Historyczny powrót do Ekstraklasy w 2020 roku

31 lipca 2020 roku drugi w historii awans Warty Poznań do Ekstraklasy stał się faktem. Poznaniacy pokonali na stadionie w Grodzisku Wielkopolskim Radomiaka Radom 2:0 i wygrali I-ligowe baraże. To był powrót do najwyższej klasy rozgrywkowej po 25 latach nieobecności.

Sezon 2019/20 w I lidze Warta zakończyła na trzecim miejscu, co dało prawo gry w barażach. Z doświadczonymi zawodnikami jak Bartosz Kieliba i Łukasz Trałka, zespół Piotra Tworka zaskoczył ekspertów. Na początku sezonu 2020/21 w Ekstraklasie wielu komentatorów przewidywało spadek Warty, ale drużyna wbrew oczekiwaniom zajęła piąte miejsce w lidze.

Pierwsza w historii Polski radiowa transmisja meczu piłkarskiego była przeprowadzona ze spotkania towarzyskiego Warta – Philips Eindhoven 5:2, rozgrywanego 11 sierpnia 1929 roku.

Ze względu na to, że stadion Warty przy Drodze Dębińskiej (tzw. Ogródek) nie spełniał wymogów licencyjnych Ekstraklasy i I ligi, pierwsza drużyna rozgrywała mecze domowe na Stadionie Dyskobolii w Grodzisku Wielkopolskim w latach 2020-2025. Po prawie sześciu latach, 7 września 2025 roku, Warta rozegrała pierwszy mecz domowy na odnowionym Ogródku, wygrywając 1:0 z Zagłębiem Sosnowiec.

Legendy klubu – Fryderyk Scherfke i inni

Fryderyk Scherfke to bezsprzecznie największa legenda Warty Poznań. W barwach klubu rozegrał 235 meczów i strzelił 134 gole – rekordy, które do dzisiaj pozostają nieosiągnięte. Scherfke to symbol przedwojennej potęgi Warty, piłkarz kompletny, który potrafił rozstrzygać najważniejsze mecze.

Innym wybitnym strzelcem był Kajetan Kryszkiewicz, który w 1932 roku został królem strzelców ligi. To był wyjątkowy sezon dla Warty, która pokazała, że potrafi konkurować z najlepszymi zespołami w kraju.

Jedenastka stulecia Warty Poznań

W 2012 roku, z okazji stulecia klubu, kibice wybrali jedenastkę stulecia:

• Bramkarz: Feliks Krystkowiak
• Obrońcy: Marian Spoida, Dariusz Cudny, Michał Dusik, Kazimierz Groński
• Pomocnicy: Tomasz Magdziarz, Bolesław Gendera, Maciej Żurawski, Piotr Danielak
• Napastnicy: Fryderyk Scherfke, Wawrzyniec Staliński

To zestawienie pokazuje, jak wiele wybitnych piłkarzy przewinęło się przez klub w ciągu stu lat jego istnienia. Każdy z nich zostawił swój ślad w historii Zielonych.

Wychowankowie, którzy zrobili karierę

Warta Poznań może poszczycić się doskonałą pracą z młodzieżą. Wielu wychowanków klubu zrobiło kariery w czołowych polskich i europejskich zespołach:

Maciej Żurawski to najjaśniejsza gwiazda wśród wychowanków Warty. Dwukrotny uczestnik Mistrzostw Świata, wielokrotny reprezentant Polski, zawodnik Celticu Glasgow – wszystko zaczął od kopania piłki jako kilkuletni chłopiec w Warcie. To najlepszy dowód na to, że klub potrafi wykształcić piłkarzy światowego formatu.

Stadiony i obiekty sportowe

Historia Warty jest nierozerwalnie związana z jej stadionami. Klub grał na kilku obiektach:

• Stadion przy ulicy Rolnej – jeden z pierwszych obiektów klubu
• Stadion im. Edmunda Szyca (wcześniej im. 22 Lipca) – kultowy obiekt poznańskiego sportu, który stał się własnością Warty po definitywnym rozbracie z HCP w 1989 roku
• Stadion Miejski w Poznaniu – od sezonu 2010/11, gdzie frekwencja na pierwszym meczu wyniosła około 20 tysięcy widzów
• Stadion przy Drodze Dębińskiej (Ogródek) – obecny stadion klubu po renowacji, spełniający wymogi II ligi
• Stadion Dyskobolii w Grodzisku Wielkopolskim – miejsce rozgrywania meczów domowych w latach 2020-2025 ze względu na wymogi licencyjne Ekstraklasy

Kwestia stadionów to zawsze był problem dla Warty. Klub przez lata walczył o własność obiektów, negocjował z HCP, budował i remontował. Dopiero w 1989 roku stadion im. Edmunda Szyca i tereny wokół budynku klubowego stały się własnością Warty, co zakończyło wieloletnie pertraktacje.

Sukcesy w liczbach

Warta Poznań zajmuje miejsce w top 30 tabeli wszech czasów Ekstraklasy, co przy burzliwej historii klubu jest sporym osiągnięciem. Klub wielokrotnie upadał, ale zawsze potrafił się podnieść i wrócić do walki o najwyższe cele.

Podsumowanie – klub niepokorny

Historia Warty Poznań to opowieść o nieustannej walce. Od założenia w 1912 roku przez siedmiu nastolatków, którzy chcieli grać w piłkę po polsku, przez przedwojenną świetność i dwa tytuły mistrzowskie, aż po 43 lata tułaczki i spektakularny powrót do Ekstraklasy w 2020 roku.

Klub przetrwał dwie wojny światowe, okupację, zmiany ustrojowe, kryzysy finansowe i spadki do najniższych lig. Za każdym razem wracał, czasem po latach, ale wracał. Fryderyk Scherfke, Maciej Żurawski, Izabella Łukomska-Pyżalska, Bartłomiej Farjaszewski – to tylko niektóre z postaci, które budowały legendę Zielonych.

Dziś Warta walczy o powrót do elity. Historia pokazuje, że ten klub potrafi zaskakiwać i nigdy się nie poddaje.