Stal Rzeszów: rozgrywki – droga przez polskie ligi

Stal Rzeszów to jeden z klubów, który przeszedł przez wszystkie możliwe poziomy polskiej piłki nożnej. Od zakładowej drużyny pracowniczej w 1944 roku, przez jedenaście sezonów w najwyższej lidze, aż po wieloletnie zmagania na zapleczu ekstraklasy i w niższych ligach. Historia biało-niebieskich to opowieść o wzlotach i upadkach, o triumfie w Pucharze Polski, europejskich pucharach, ale też o trudnych momentach spadków. Obecnie Stal gra w Betclic 1 Lidze, konsekwentnie budując zespół i marząc o powrocie do elity po prawie pięćdziesięciu latach nieobecności.

Stal Rzeszów: rozgrywki w bieżącym sezonie

Biało-niebiescy w trwającym sezonie rywalizują w Betclic 1 Lidze, walcząc o jak najwyższą pozycję w tabeli. Klub konsekwentnie realizuje długofalową strategię rozwoju, stawiając na młodych zawodników i stabilizację na drugim szczeblu rozgrywkowym. Kompletne zestawienie wszystkich meczów Stali Rzeszów z obecnych rozgrywek znajdziesz w tabeli poniżej.

Początki klubu i droga do krajowych rozgrywek

Historia sportu przy ulicy Hetmańskiej 69 w Rzeszowie ma swój początek w listopadzie 1944 roku, kiedy to grupa pracowników Państwowych Zakładów Lotniczych zdecydowała o utworzeniu przy Organizacji Młodzieży Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego (OM TUR) związanej organizacyjnie z PPS Koła Sportowego. Pierwszym przewodniczącym został Bronisław Szczoczarz, natomiast jego zastępcami zostali Zygmunt Cisek, Paweł Drożdżyński, członkami zarządu zostali Józef Błaszkowski, Franciszek Ciępa i Tadeusz Tomaszewski.

W okresie tworzenia zespołu fundusze na działalność klubu pochodziły w znacznej części ze zbiórek organizowanych na lodowiskach, czy podczas zabaw tanecznych. Podobnie pozyskiwano sprzęt sportowy pochodzący z okresu przedwojennego. To pokazuje, jak skromne były początki klubu, który za kilkanaście lat miał zagrać w europejskich pucharach. Oficjalnie w krajowych rozgrywkach Stal Rzeszów zadebiutowała w 1953 roku. Wówczas był to 3. poziom rozgrywkowy.

Pierwsze awanse – od III ligi do ekstraklasy

W sezonie III ligi 1956 Stal awansowała do II ligi 1957 (trenerami byli wówczas Edward Mikusiński oraz jako grający zawodnik Tadeusz Hogendorf). To był pierwszy krok w kierunku najwyższej klasy rozgrywkowej. Klub szybko się rozwijał, a ambicje rosły z każdym sezonem.

Po kilku latach występów na tym szczeblu w edycji II ligi 1962 dnia 21 czerwca 1962 drużyna awansowała do I ligi. Ten dzień przeszedł do historii rzeszowskiego futbolu. 21 czerwca 1962 roku rzeszowska Stal, grając na własnym boisku, pokonała gliwickiego Piasta 2:1. Zwycięstwo dało historyczny awans do I ligi (dzisiejszej Ekstraklasy).

20-tysięczna widownia stojąc odśpiewała chóralne „sto lat”, a piłkarze Stali wśród huku petard, pod tęczą różnobarwnych ogni sztucznych oraz przy dźwiękach orkiestry wrócili w triumfalnym pochodzie do szatni na ramionach swych kibiców.

Na wyniku historycznego spotkania z zajmującym drugie miejsce w tabeli Piastem zaważyła pierwsza połowa, gdzie stalowcy strzelili obydwie bramki (Poświat w 22 minucie i Krupa w 37). Dla Rzeszowa to był moment przełomowy – miasto po raz pierwszy miało przedstawiciela w najwyższej klasie rozgrywkowej.

Dekada w ekstraklasie (1962-1972)

W 1962 roku Żurawie po raz pierwszy wywalczyli kwalifikacje do Ekstraklasy. Tam pozostali przez kolejnych 10 lat. Była to stabilna dekada dla klubu, choć bez spektakularnych sukcesów ligowych. Wówczas Stal Rzeszów nie liczyła się w walce o mistrzostwo Polski, ale zawsze pewnie utrzymywała byt w Ekstraklasie.

W tym okresie w barwach Stali występowali wybitni piłkarze, w tym reprezentanci Polski. Jan Domarski – Jedna z największych klubowych legend Stali Rzeszów, w której występował w latach 1960-1972. Zanotował ponad dwieście spotkań i zdobył pięćdziesiąt pięć trafień. Jan Domarski jest autorem jednego z najważniejszych goli w historii reprezentacji Polski. W 1973 roku w meczu na Wembley zdobył bramkę w meczu z Anglią, która dała biało-czerwonym awans na mistrzostwa świata w RFN.

W kampanii 1971/1972 Rzeszowianie zajęli przedostatnie miejsce w tabeli, co skutkowało degradacją do 2. ligi. Wówczas gorszym zespołem na szczeblu centralnym były tylko Szombierki Bytom. Tak zakończyła się pierwsza przygoda Stali z ekstraklasą – przygoda, która trwała dziesięć lat i zapisała się złotymi zgłoskami w historii klubu.

Puchar Polski 1974/1975 – największy sukces w historii

Największym sukcesem Stali Rzeszów w historii jest zdobycie Pucharu Polski w edycji 1974/1975. Co ciekawe, W sezonie 1974/1975 Rzeszowianie zwyciężyli rozgrywki na zapleczu Ekstraklasy. Oznaczało to dla nich powrót na salony po trzech latach nieobecności. Był to sezon pełen sukcesów – mistrzostwo II ligi i triumf w Pucharze Polski.

Droga po trofeum

Drużyna eliminowała w drodze po tytuł kolejno zespoły: w I rundzie Kolejarz Prokocim 3:0, w 1/16 finału Szombierki Bytom 2:1, w 1/8 finału ROW Rybnik 2:1, w ćwierćfinale Stal Mielec 2:0, w półfinale Pogoń Szczecin 3:0. Każdy z tych meczów to historia sama w sobie, ale szczególne znaczenie miały dwa pojedynki.

Ćwierćfinał ze Stalą Mielec to było starcie imienniczek, ale też konfrontacja z drużyną pełną gwiazd. W derbach Rzeszowszczyzny zdecydowanym faworytem byli goście, naszpikowani reprezentantami kraju, którzy kilka miesięcy wcześniej zdobyli brąz na Mistrzostwach Świata w RFN. Lato, Domarski, Kasperczak – te nazwiska mówią same przez się. Zwycięstwo 2:0 było sensacją i dodało skrzydeł rzeszowianom.

Półfinał z Pogonią Szczecin przyciągnął na stadion tłumy. Na trybunach pojawiło się około 30 tysięcy ludzi, co jest do dzisiaj niepobitym rekordem frekwencji na piłkarskim meczu w Rzeszowie. Pewne zwycięstwo 3:0 otworzyło drzwi do finału.

Finał i rzuty karne

W finale Duma Rzeszowa spotkała się z drużyną rezerw ROW-u Rybnik, pokonując ją w rzutach karnych. Po regulaminowym czasie i dogrywce padł bezbramkowy remis, więc konieczne były do rozegrania rzutu karne. Skuteczniej „jedenastki” wykonywane były przez piłkarzy Stali, którzy wygrali 3:2. To trofeum do dziś pozostaje jedynym w gablocie klubu i największym osiągnięciem w całej historii Stali Rzeszów.

Europejskie puchary – Puchar Zdobywców Pucharów 1975/76

Przygoda z europejskimi pucharami rozpoczęła się dla Stali Rzeszów w sezonie 1975/1976 po zdobyciu Pucharu Polski. Klub trafił do Pucharu Zdobywców Pucharów, gdzie czekały na niego zespoły z całej Europy.

W I rundzie (1/16 finału) Pucharu Zdobywców Pucharów w losowaniu „Stali” przypadł jako pucharowy przeciwnik Skeid Fotball, siedmiokrotny mistrz i trzykrotny zdobywca pucharu Norwegii. Zespół z Rzeszowa pokonał w Norwegii „Skeid” 4:1. Był to imponujący wynik na wyjeździe, który dał rzeszowianom komfortową sytuację przed rewanżem.

Redaktor Andrzej Kosiorowski, wysłannik „Nowin”, doniósł z Oslo, iż Norwegowie byli oczarowani grą biało-niebieskich, a zwłaszcza Kozerskiego, o którym w tytule tamtejszej prasy pisano zwrot zrozumiały także dla Polaków; „Oh Kozerski…”

W rewanżu Stal ponownie wygrała 4:0, co dało łączny wynik 8:1 w dwumeczu i awans do kolejnej rundy. W 1/8 finału rzeszowianie trafili na walijski klub Wrexham. W pierwszym meczu na wyjeździe 22 października, Stal uległa wyspiarzom 0:2 (oba gole zdobył Ashcroft w 10 i 34 min.).

W rewanżu w Rzeszowie 5 listopada padł wynik 1:1 – prowadzenie gospodarzom dał Kozerski w 68 min., wyrównał Sutton w 83 min. Tym samym Duma Rzeszowa odpadła z dalszej rywalizacji w Pucharze Zdobywców Pucharów. Mimo porażki, sam fakt gry w europejskich pucharach był ogromnym osiągnięciem dla klubu z Rzeszowa.

Powrót do ekstraklasy i kolejny spadek (1975-1976)

Sezon 1975/1976 był pełen kontrastów. Z jednej strony sukces w Pucharze Polski i gra w europejskich pucharach, z drugiej strony powrót do ekstraklasy po trzech latach. Kłopoty zaczęły się w lidze, bo po powrocie do Ekstraklasy Stal nie była w stanie dostosować się do wymagań ligi. Klub z Rzeszowa odniósł tylko 8 zwycięstw przy 14 porażkach.

Stal podzieliła los Polonii Bytom i spadła z Ekstraklasy. Po tej degradacji klub ten do dziś nie zdołał awansować na najwyższy poziom rozgrywkowy. To był koniec obecności Stali w najwyższej klasie rozgrywkowej – obecności, która trwała łącznie jedenaście sezonów.

Trudne lata – spadki i walka o przetrwanie

W kolejnych dekadach było tylko gorzej. Stal nie tylko spadła na zaplecze Ekstraklasy, ale rok później nie poradziła sobie w 2. lidze, co skutkowało kolejnym spadkiem. Klub, który jeszcze niedawno grał w europejskich pucharach, znalazł się w trzeciej lidze. To był dramat dla kibiców i całego środowiska.

Najbliżej tej sztuki byli w sezonie 1991/1992. Wówczas ukończyli rozgrywki na trzecim miejscu w 2. lidze. Jednak awans do ekstraklasy nie udał się. W połowie lat 90. w Stali nastała wielka smuta, bo drużyna osunęła się do 3. ligi. Ba, epizodycznie pojawiły się też występy w czwartoligowych rozgrywkach.

Dla klubu z tak bogatą historią to były czarne lata. Spadki następowały jeden po drugim, a stabilizacja wydawała się odległym marzeniem. Wielu kibiców pamiętających złote czasy lat 60. i 70. z trudem mogło uwierzyć w to, co dzieje się z ich ukochanym klubem.

Odbudowa i powrót do I ligi

Od kilku lat Stal Rzeszów krok po kroku pnie się w piłkarskiej hierarchii. W latach 2014-2019 drużyna ta występowała w 3. lidze (odpowiednik czwartego poziomu rozgrywek). Proces odbudowy wymagał czasu, cierpliwości i stabilizacji finansowej.

W 2018 roku pojawił się nowy inwestor w klubie, firma Fibrain. Dzięki temu poprawiły się perspektywy dla Stali Rzeszów. To był kluczowy moment – klub zyskał stabilność finansową, co pozwoliło na planowanie długoterminowe i budowanie zespołu zdolnego do awansu.

Wreszcie przyszedł upragniony sukces. Współczesna historia sukcesu Stali Rzeszów zaczęła się od awansu z drugiej ligi. 1 maja 2022 roku, po wygranej 4:1 na wyjeździe z Pogonią Siedlce, Stal zapewniła sobie mistrzostwo II ligi na trzy kolejki przed końcem sezonu. To był powrót na drugi szczebel rozgrywkowy po latach tułaczki.

Legendy klubu

Przez lata w barwach Stali Rzeszów występowało wielu wybitnych piłkarzy. Niektórzy z nich na zawsze zapisali się w historii klubu i polskiej piłki.

• Jan Domarski – legenda klubu i reprezentacji Polski, autor historycznej bramki na Wembley w 1973 roku
• Marian Kozerski – barwy Stali Rzeszów reprezentował w latach 1967 – 1976. Sięgnął po trofeum Pucharu Polski i wystąpił w europejskich pucharach. Zadebiutował także w drużynie narodowej w 1969 roku w meczu eliminacji mistrzostw świata 1970 (Kozerski został powołany przez trenera Koncewicza). W kadrze narodowej wystąpił w ośmiu spotkaniach.
• Janusz Krawczyk – zasłużony zawodnik Stali Rzeszów, z którą w roku 1975 wywalczył trofeum Pucharu Polski. Krawczyk to wychowanek rzeszowskiego klubu, gdzie przeszedł wszystkie szczeble, aby zadebiutować na seniorskim poziomie w Stali. Zagrał w ponad 300 meczach i zdobył 70 bramek.
• Zygmunt Marciniak – do Rzeszowa trafił w 1962 roku i występował w nim do 1972 roku. Będąc piłkarzem Stali zagrał w ponad 180 meczach i zdobył 27 bramek.

Obecna sytuacja i perspektywy

Obecnie Stal Rzeszów występuje w Betclic 1 Lidze, gdzie konsekwentnie buduje zespół zdolny do walki o awans do ekstraklasy. Klub stawia na młodych zawodników – średnia wieku kadry to około 21-22 lat, co daje ogromny potencjał rozwojowy. To strategia długoterminowa, która nie gwarantuje natychmiastowych sukcesów, ale może przynieść stabilne rezultaty.

W tabeli wszech czasów Ekstraklasy Stal zajmuje 37. miejsce, co przypomina o bogatej przeszłości klubu na najwyższym szczeblu. Od ostatniego występu w ekstraklasie minęło już prawie pięćdziesiąt lat – to ogromnie długi czas dla klubu z takimi tradycjami.

Stal Rzeszów spędziła w najwyższej klasie rozgrywkowej łącznie 11 sezonów (1962-1972, 1975-1976), co czyni ją jednym z bardziej utytułowanych klubów w historii polskiej piłki.

Klub ma ambicje, infrastrukturę i wsparcie finansowe, by realnie myśleć o powrocie do ekstraklasy. Stadion przy ulicy Hetmańskiej 69 może pomieścić około 12 tysięcy widzów, choć rekord frekwencji – 30 tysięcy podczas półfinału Pucharu Polski z Pogonią Szczecin w 1975 roku – pozostaje niedościgniony.

Podsumowanie drogi przez polskie ligi

Historia Stali Rzeszów to fascynująca lekcja o tym, jak trudno utrzymać się na szczycie i jak wiele czynników wpływa na pozycję klubu. Od zakładowej drużyny pracowniczej, przez stabilną dekadę w ekstraklasie, triumf w Pucharze Polski i europejskie puchary, aż po spadki do trzeciej i czwartej ligi. Obecnie klub jest z powrotem na drugim szczeblu rozgrywkowym i konsekwentnie dąży do celu, jakim jest powrót do elity.

Droga przez polskie ligi zajęła Stali Rzeszów ponad osiemdziesiąt lat. To historia pełna emocji, sukcesów i porażek, ale przede wszystkim – nieustającej walki o miejsce w polskiej piłce. Biało-niebiescy udowodnili, że potrafią podnosić się po upadkach, a ich historia wciąż trwa.