GKS Katowice: rozgrywki – od Ekstraklasy po I ligę

GKS Katowice to klub, który przeszedł przez wszystkie poziomy polskiej piłki nożnej. Powstały 27 lutego 1964 roku w wyniku połączenia sześciu katowickich klubów, katowiczanie już w sezonie 1965/66 zadebiutowali w najwyższej klasie rozgrywkowej. Złote lata 80. i 90. przyniosły cztery wicemistrzostwa Polski, trzy Puchary Polski i niezapomniane europejskie pojedynki, ale klub doświadczył też dramatycznych spadków aż do IV ligi. W tabeli wszech czasów Ekstraklasy GKS zajmuje 12. miejsce – pozycja, która dobrze oddaje skalę osiągnięć tego śląskiego zespołu.

GKS Katowice: rozgrywki po powrocie do elity

Katowiczanie po latach wędrówki przez niższe ligi ponownie zawitali do Ekstraklasy. Zespół zmierza się z najlepszymi drużynami w kraju, walcząc o stabilną pozycję w tabeli najwyższej klasy rozgrywkowej.

Kompletne zestawienie meczów i wyników GKS-u z aktualnego sezonu znajdziesz w szczegółowym terminarzu poniżej.

Początki i pierwszy kontakt z ligową elitą

5 listopada 1963 roku podjęto decyzję o utworzeniu klubu sportowego o nazwie Górniczy Klub Sportowy Katowice, powstałego w wyniku połączenia katowickich klubów: Górnik 20 Katowice, TKS Rapid-Orzeł Wełnowiec, KS Koszutka Katowice, Katowicki Klub Łyżwiarski, Katowicki Klub Sportowy Górnik, Górniczy Klub Żeglarski Szkwał. Za oficjalne barwy klubowe uznano kolory złoto-zielono-czarne, a godłem stał się herb miasta Katowice.

Droga do najwyższej klasy rozgrywkowej okazała się zaskakująco szybka. Grający w sezonie 1962/63 w III lidze TKS Rapid-Orzeł Wełnowiec uzyskał awans na drugi poziom rozgrywek ligowych, a od rundy wiosennej sezonu 1963/64 II ligi zespół występował już pod nazwą GKS. 8 sierpnia 1965 roku GKS Katowice zadebiutował w najwyższej klasie rozgrywkowej meczem z lokalnym rywalem Górnikiem Zabrze.

Od sezonu 1965/66 do 1970/71 klub występował w I lidze, notując zmienne wyniki. W 1971 roku Katowice zostały zdegradowane do II ligi, rozpoczynając pierwszy z wielu trudnych okresów w historii klubu.

Powrót i walka o stabilizację

GKS Katowice grał w II lidze do sezonu 1977/78, po czym ponownie awansował do najwyższej klasy rozgrywkowej, w której występował przez kolejne dwa sezony. Ten powrót nie okazał się trwały – sezon 1980/81 i 1981/82 zespół spędził na zapleczu najwyższej klasy rozgrywkowej.

Jednak właśnie w tym okresie zaczęły się kształtować fundamenty pod najbardziej udany etap w historii klubu. Od 1982 roku klub konsekwentnie znajdował się w górnej części tabeli, budując zespół zdolny do walki o najwyższe cele.

Pierwsze kroki w pucharach krajowych

Na pierwszy sukces drużyna czekała do 1985 roku, kiedy dotarła do finału Pucharu Polski. Katowiccy piłkarze ulegli wtedy w rzutach karnych Widzewowi Łódź 1:3, ale ten finał okazał się zapowiedzią nadchodzącej złotej ery.

Złote lata 80. – wicemistrzostwa i puchary

W latach 80. i 90. XX wieku GKS zdobył najwięcej trofeów i tytułów. To właśnie w tym okresie klub z Katowic stał się regularnym uczestnikiem walki o medale mistrzostw Polski i trofea krajowe.

Pierwsze trofeum klub zdobył w sezonie 1985/86, gdy na drodze do triumfu w Pucharze Polski stanął Górnik Zabrze, lecz GKS Katowice pokonał rywala 4:1 po hat tricku Jana Furtoka. Ten sukces otworzył drzwi do europejskich pucharów i rozpoczął serię znakomitych wyników.

GKS Katowice zdobywał tytuł Wicemistrza Polski czterokrotnie w 1988, 1989, 1992 i 1994 roku

Tyle samo razy klub zajmował ostatnie miejsce na podium – w latach 1987, 1990, 1995 i 2003. Drużynie nie udało się jednak uzyskać tytułu Mistrza Polski – najbliżej było w sezonie 1993/94, kiedy katowickiemu zespołowi zabrakło jednego punktu do pokonania zwycięskiej wtedy Legii Warszawa.

Puchary Polski i Superpuchary

Po pierwszym triumfie w 1986 roku GKS stał się prawdziwym specjalistą od rozgrywek pucharowych. Po Puchar Polski katowicki klub sięgał jeszcze w sezonie 1990/91 i 1992/93, po zwycięstwa odpowiednio nad Legią Warszawa i Ruchem II Chorzów.

Superpuchar Polski GKS Katowice zdobył w roku 1991 i 1995, potwierdzając swoją dominację w krajowych rozgrywkach pucharowych tego okresu.

Europejskie pojedynki – od Barcelony po Bordeaux

Do historii klubu przeszły występy GKS-u na europejskich arenach – w sezonie 1970/71 katowicki zespół mierzył się w ramach Pucharu Miast Targowych z FC Barceloną. Pierwsze spotkanie na Stadionie Śląskim zakończyło się zwycięstwem hiszpańskiej drużyny 1:0, a na Camp Nou GKS prowadził 2:0 po trafieniach Nowoka i Rothera, jednak Barcelona zdołała odrobić straty i ostatecznie wygrała 3:2.

Największymi sukcesami klubu na europejskich arenach było dwukrotne dotarcie do 1/8 finału Pucharu Zdobywców Pucharu oraz awansowanie do 1/8 finału Pucharu UEFA. W sezonie 1986/87 GKS Katowice pokonał 3:0 i 1:0 Fram, natomiast w sezonie 1991/92 przeszedł do 1/8 finału Pucharu Zdobywców Pucharu dzięki lepszemu bilansowi goli od FC Motherwell.

W składzie Girondins Bordeaux znajdywali się Christophe Dugarry, Bixente Lizarazu i Zinédine Zidane, a GKS wygrał przy Bukowej 1:0 i zremisował na wyjeździe 1:1

Do 1/8 finału Pucharu UEFA GKS dostał się w sezonie 1994/95 po wygranym dwumeczu z Girondins Bordeaux. W 1/8 finału Pucharu UEFA GKS musiał uznać wyższość Bayeru 04 Leverkusen, ale samo osiągnięcie tego etapu rozgrywek pozostaje jednym z największych sukcesów klubu.

Zestawienie ligowe – najlepsze sezony GKS-u

Upadek i wędrówka przez niższe ligi

Po sukcesach lat 90. przyszedł jeden z najtrudniejszych okresów w historii klubu. Sezon 1999/2000 GKS spędził w drugiej lidze, lecz po tym sezonie zespół ponownie trafił do najwyższej klasy rozgrywkowej, jednak w 2004 roku klub pogrążył się w problemach finansowych i nie otrzymał licencji na grę w drugiej lidze.

GKS zakończył sezon 2004/05 na 14. (ostatnim) miejscu w Ekstraklasie i został zdegradowany do drugiej ligi, a zespół musiał spaść do czwartej ligi z powodu problemów finansowych i zaangażowania w aferę korupcyjną z lat 2003-2005.

Po problemach finansowych w 2004 roku i nie otrzymaniu licencji na grę w drugiej lidze w 2005 roku, GKS Katowice rozpoczął rundę jesienną sezonu 2005/2006 od występu na czwartym stopniu rozgrywkowym, ale zespół z Bukowej – wsparty niezłomnymi sympatykami – odnotował serię awansów na coraz wyższe szczeble rozgrywkowe, dzięki czemu katowiczanie w 2007 roku powrócili na zaplecze Ekstraklasy.

Systematyczna odbudowa

W czerwcu 2006 roku klub awansował do trzeciego poziomu rozgrywek, a w czerwcu 2007 roku zespół awansował do drugiej ligi, która w 2008 roku została przemianowana na I ligę. Ta systematyczna wspinaczka pokazała determinację klubu i jego kibiców.

Sezon 2018/19 zakończył się spadkiem drużyny piłkarzy z I do II ligi, ale po dwóch sezonach występów na tym szczeblu rozgrywek GieKSa powróciła do grona pierwszoligowców.

Powrót do Ekstraklasy w 2024 roku

W 2024 roku piłkarze uświetnili jubileusz 60-lecia klubu, wywalczając bezpośredni awans do Ekstraklasy. Po sezonie 2023/24 GKS zdobył historyczny awans do PKO BP Ekstraklasy, zajmując drugie miejsce w tabeli I ligi i wyprzedzając Arkę Gdynia różnicą bezpośrednich spotkań.

Od sezonu 2024/2025 GKS występuje w Ekstraklasie, zamykając 19-letnią przerwę w występach na najwyższym poziomie rozgrywkowym w Polsce.

Powrót do Ekstraklasy w 2024 roku zakończył 19-letnią nieobecność klubu w elicie polskiej piłki

Pozycja w historii polskiej piłki

W tabeli wszech czasów Ekstraklasy GKS Katowice zajmuje 12. miejsce – wynik, który odzwierciedla zarówno sukcesy z lat 80. i 90., jak i długie okresy występów w najwyższej klasie rozgrywkowej. To pozycja, którą wypracowały dziesiątki sezonów w elicie polskiej piłki.

• 4 wicemistrzostwa Polski (1988, 1989, 1992, 1994)
• 4 brązowe medale (1987, 1990, 1995, 2003)
• 3 Puchary Polski (1986, 1991, 1993)
• 2 Superpuchary Polski (1991, 1995)
• 12. miejsce w tabeli wszech czasów Ekstraklasy

Najważniejsze postacie w historii klubu

W historii GKS Katowice przewinęło się wiele wybitnych piłkarzy, którzy zapisali się w pamięci kibiców. Jan Furtok strzelił hat-tricka w finale Pucharu Polski 1986 roku przeciwko Górnikowi Zabrze, co pozostaje jednym z najbardziej pamiętnych występów indywidualnych w historii klubu.

Spośród setek medali, które wywalczyli sportowcy wielosekcyjnego GKS-u Katowice, na szczególne wyróżnienie zasługują cztery medale Igrzysk Olimpijskich zdobyte przez Andrzeja Suprona, Romana Bierłę, Jana Dołgowicza i Piotra Świerczewskiego.

Rywalizacja śląska – derby pełne emocji

GKS Katowice od zawsze funkcjonuje w cieniu potężnego sąsiada – Górnika Zabrze. Derby tych dwóch zespołów to jedno z najgorętszych starć w polskiej piłce, niezależnie od poziomu rozgrywkowego. Mecze z zabrzanami zawsze przyciągały tłumy kibiców i generowały niesamowitą atmosferę.

Paradoksalnie, to właśnie Górnik był przeciwnikiem w jednym z najważniejszych meczów w historii GKS – finale Pucharu Polski 1986, który katowiczanie wygrali 4:1. Z drugiej strony, w walce o mistrzostwo w połowie lat 80., to właśnie zabrzan często okazywali się silniejsi.

GKS Katowice to klub, który przeszedł pełną gamę doświadczeń – od europejskich pucharów i walki o mistrzostwo Polski po grę w czwartej lidze. Historia rozgrywek tego zespołu pokazuje, że determinacja i wsparcie kibiców potrafią przywrócić klub do elity, nawet po najtrudniejszych upadkach. Powrót do Ekstraklasy w 2024 roku to nie tylko sportowy sukces, ale także dowód na to, że tradycja i historia potrafią być fundamentem do budowania przyszłości.